انجام پایان نامه مدیریت با پرسشنامه و مدل سازی معادلات ساختاری

پایان نامه های رشته مدیریت در بسیاری از گرایش ها با یک مدل مفهومی آغاز می شوند و بعد از انتخاب متغیرها، پرسشنامه، جامعه آماری و روش تحلیل، به مرحله آزمون روابط میان سازه ها می رسند. در موضوع هایی که چند متغیر به صورت همزمان در مدل حضور دارند، متغیر میانجی یا تعدیل گر تعریف شده یا پژوهشگر می خواهد اثرهای مستقیم و غیرمستقیم را در یک چارچوب واحد بررسی کند، مدل سازی معادلات ساختاری یکی از روش های پرکاربرد و مناسب برای تحلیل پایان نامه است.

دانشجوی مدیریت معمولا در شروع کار با چند پرسش اصلی روبه رو می شود. چه متغیرهایی برای موضوع مناسب هستند، پرسشنامه از کجا انتخاب شود، چند نفر باید در پژوهش شرکت کنند، تحلیل با SPSS انجام شود یا AMOS و SmartPLS هم لازم است، حجم نمونه چقدر باشد و فصل چهارم چگونه نوشته شود. پاسخ این سوال ها زمانی روشن تر می شود که پایان نامه از ابتدا به صورت یک مسیر پیوسته طراحی شود و هر تصمیم با مرحله بعد هماهنگ باشد.

در چنین پژوهشی، کیفیت کار از همان انتخاب مدل مفهومی شکل می گیرد. اگر ارتباط میان متغیرها پشتوانه نظری داشته باشد، پرسشنامه ها متناسب انتخاب شوند و جامعه آماری هم با موضوع هماهنگ باشد، مرحله تحلیل با نظم بیشتری پیش می رود و نتیجه پایان نامه نیز برای استاد راهنما و داور قابل فهم تر خواهد بود.

طراحی مدل مفهومی از دل ادبیات پژوهش

مدل مفهومی پایان نامه مدیریت بهتر است از مقاله ها، نظریه ها و پژوهش های قبلی همان حوزه استخراج شود. دانشجو ابتدا موضوع کلی را مشخص می کند و بعد با مطالعه منابع جدید بررسی می کند که چه سازه هایی در مطالعات قبلی بیشتر استفاده شده اند، چه رابطه هایی قبلا آزمون شده اند و در کدام بخش ها هنوز امکان توسعه وجود دارد.

برای مثال، اگر پژوهش درباره رفتار سازمانی، مدیریت منابع انسانی، بازاریابی، مدیریت دولتی، مدیریت فناوری، مدیریت آموزشی یا مدیریت مالی باشد، هر حوزه ادبیات و متغیرهای خاص خودش را دارد و همین ادبیات تعیین می کند چه رابطه هایی می توانند در یک مدل قرار بگیرند.

وقتی مدل شامل متغیر میانجی است، باید توضیح داده شود این متغیر از نظر نظری چگونه رابطه میان دو سازه را توضیح می دهد. در مدل های تعدیل گری هم لازم است نقش متغیر تعدیل گر از ابتدا روشن باشد. این نوع طراحی باعث می شود فرضیه ها طبیعی تر شکل بگیرند و در فصل پنجم هم تفسیر نتایج راحت تر انجام شود.

در موسسه ماهان، زمانی که دانشجو برای طراحی یا اصلاح مدل مفهومی مراجعه می کند، مقاله های پایه، سازه ها، نوع روابط و امکان سنجش آنها کنار هم بررسی می شوند تا مدل از همان ابتدا قابلیت اجرا و تحلیل داشته باشد. برای دانشجویی که چند مقاله در اختیار دارد و هنوز در انتخاب مدل تردید دارد، همین بررسی اولیه می تواند مسیر پروپوزال را روشن کند.

انتخاب موضوع پایان‌ نامه مدیریت

انتخاب پرسشنامه باید با تعریف متغیرها هماهنگ باشد

در پایان نامه های مدیریت، پرسشنامه یکی از مهم ترین اجزای پژوهش است، چون هر سازه از طریق مجموعه ای از گویه ها سنجیده می شود و کیفیت همین گویه ها روی مدل اندازه گیری اثر می گذارد. به همین دلیل، انتخاب پرسشنامه فقط با جستجوی نام متغیر انجام نمی شود و بهتر است منبع اصلی ابزار، ابعاد آن، تعداد سوال ها و سابقه استفاده در پژوهش های قبلی بررسی شوند.

اگر برای یک متغیر پرسشنامه استاندارد فارسی وجود دارد، بهتر است نسخه ای انتخاب شود که سابقه استفاده روشن و گزارش روایی و پایایی داشته باشد. بعضی ابزارها در نسخه های مختلف منتشر شده اند و ممکن است تعداد ابعاد یا سوال ها در هر نسخه تفاوت داشته باشد، بنابراین منبع اصلی پرسشنامه و مقاله ای که ابزار در آن معرفی یا اعتبارسنجی شده اهمیت زیادی دارد.

در بعضی پایان نامه ها، دانشجو چند پرسشنامه را کنار هم قرار می دهد و یک ابزار ترکیبی می سازد. در این حالت، هماهنگی گویه ها و ساختار ابعاد باید با دقت بیشتری بررسی شود تا هر سازه دقیقا همان مفهومی را اندازه گیری کند که در مدل تعریف شده است.

اگر ابزار محقق ساخته باشد، مراحل کار گسترده تر می شود و روایی محتوایی، روایی سازه و پایایی باید در طراحی پژوهش دیده شوند. برای پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت، استفاده از ابزارهای معتبر و متناسب با موضوع معمولا مسیر اجرا را منظم تر می کند.

تعیین جامعه آماری و حجم نمونه پیش از توزیع پرسشنامه

جامعه آماری باید با مسئله اصلی پایان نامه ارتباط داشته باشد. اگر موضوع درباره کارکنان یک سازمان، مشتریان یک صنعت، مدیران یک بخش یا دانشجویان یک دانشگاه است، باید روشن باشد چرا همین گروه برای پاسخ به سوال پژوهش انتخاب شده است.

بعد از تعیین جامعه، حجم نمونه بر اساس روش پژوهش و نوع تحلیل مشخص می شود. در پژوهش هایی که مدل سازی معادلات ساختاری دارند، حجم نمونه اهمیت زیادی دارد و بهتر است پیش از توزیع پرسشنامه تعیین شود. تعداد سازه ها، تعداد گویه ها، پیچیدگی مدل، تعداد مسیرها و روش تحلیل روی حجم نمونه اثر دارند.

در مدل های مبتنی بر کوواریانس که با AMOS اجرا می شوند، حجم نمونه باید برای تحلیل عاملی تاییدی و برازش مدل مناسب باشد. در SmartPLS نیز حجم نمونه باید با ساختار مدل و توان آزمون هماهنگ باشد. استفاده از یک عدد ثابت برای همه پایان نامه ها روش مناسبی نیست و بهتر است حجم نمونه برای همان مدل محاسبه شود.

روش نمونه گیری هم از همین مرحله اهمیت پیدا می کند. در بعضی پژوهش ها نمونه گیری تصادفی ساده یا طبقه ای قابل اجراست و در بعضی سازمان ها، دسترسی به افراد جامعه محدودتر است و روش دیگری انتخاب می شود. هرچه این تصمیم ها زودتر گرفته شوند، روند جمع آوری داده منظم تر خواهد بود.

پرسشنامه چگونه برای جمع آوری داده آماده می شود؟

بعد از تایید ابزار، پرسشنامه باید برای اجرا آماده شود. ترتیب سوال ها، اطلاعات جمعیت شناختی، نحوه کدگذاری گزینه ها و توضیح اولیه پرسشنامه بهتر است از ابتدا مشخص باشند تا داده ها بعدا به راحتی وارد نرم افزار شوند.

اگر پرسشنامه به صورت آنلاین توزیع می شود، ساختار فرم باید با نسخه اصلی ابزار هماهنگ باشد و کدگذاری پاسخ ها از قبل مشخص شود. در نسخه کاغذی هم بهتر است شماره هر سوال با فایل داده یکی باشد تا هنگام ورود اطلاعات خطا کمتر شود.

گویه های معکوس باید از ابتدا مشخص شوند و در زمان تحلیل به شکل درست کدگذاری شوند. اگر پرسشنامه چند بعد دارد، هر بعد باید بر اساس ساختار اصلی ابزار محاسبه شود و نام گذاری متغیرها در SPSS هم طوری انجام شود که مراحل تحلیل بعدی قابل پیگیری باشند.

این مرحله در ظاهر ساده است، ولی یک فایل داده مرتب می تواند بخش زیادی از زمان تحلیل را ذخیره کند و باعث شود ورود به AMOS یا SmartPLS با خطای کمتر انجام شود.

نقش SPSS در پایان نامه های مدیریت

در بسیاری از پایان نامه های مدیریت، SPSS اولین نرم افزاری است که برای بررسی داده استفاده می شود. ویژگی های جمعیت شناختی نمونه، آمار توصیفی، میانگین و انحراف معیار، بررسی داده های گمشده، کنترل مقادیر پرت و بعضی آزمون های اولیه معمولا در همین نرم افزار انجام می شوند.

پایایی اولیه پرسشنامه نیز اغلب با ضریب آلفای کرونباخ بررسی می شود و اگر نیاز باشد، همبستگی میان متغیرها هم در همین مرحله گزارش می شود. این اطلاعات کمک می کنند قبل از ورود به مدل سازی، وضعیت فایل داده روشن شود.

در پژوهش هایی که با AMOS ادامه پیدا می کنند، بررسی توزیع داده و مفروضات تحلیل اهمیت بیشتری دارد و همین مرحله کمک می کند مدل اندازه گیری با داده مناسب اجرا شود. در SmartPLS نیز کیفیت داده، کدگذاری و ساختار سازه ها باید پیش از مدل سازی بررسی شوند.

انتخاب AMOS یا SmartPLS چگونه انجام می شود؟

یکی از سوال های رایج دانشجویان مدیریت این است که AMOS برای پایان نامه آنها مناسب تر است یا SmartPLS. انتخاب میان این دو به هدف پژوهش، نوع مدل، حجم نمونه و شیوه تحلیل بستگی دارد.

AMOS برای مدل سازی معادلات ساختاری مبتنی بر کوواریانس استفاده می شود و در پژوهش هایی که چارچوب نظری مشخصی دارند و پژوهشگر به دنبال آزمون برازش مدل و روابط میان سازه هاست، کاربرد زیادی دارد. در این رویکرد، تحلیل عاملی تاییدی، بررسی شاخص های برازش و آزمون مدل ساختاری اهمیت زیادی پیدا می کند.

SmartPLS در مدل سازی مبتنی بر حداقل مربعات جزئی استفاده می شود و در پژوهش هایی که تمرکز بیشتری روی پیش بینی، مدل های پیچیده یا ساختارهای خاص دارند، کاربرد زیادی دارد. در این روش، مدل اندازه گیری، پایایی، روایی همگرا و واگرا، ضرایب مسیر، مقدار تبیین و نتایج Bootstrap بررسی می شوند.

انتخاب نرم افزار بهتر است از همان مرحله طراحی پژوهش انجام شود تا حجم نمونه، ساختار مدل و نوع گزارش با همان روش هماهنگ باشند. در موسسه ماهان، پیش از شروع تحلیل، پروپوزال و مدل مفهومی بررسی می شوند و بعد روش مناسب برای همان پروژه انتخاب می شود.

تحلیل آماری پایان‌ نامه با SPSS

مدل اندازه گیری چگونه بررسی می شود؟

قبل از آزمون فرضیه های اصلی، لازم است مشخص شود سازه های پژوهش به شکل مناسبی اندازه گیری شده اند. این مرحله همان مدل اندازه گیری است و در پایان نامه های مبتنی بر SEM اهمیت زیادی دارد.

در AMOS معمولا تحلیل عاملی تاییدی انجام می شود و بارهای عاملی، روابط میان سازه ها و شاخص های برازش مدل بررسی می شوند. اگر بعضی گویه ها عملکرد ضعیفی داشته باشند، وضعیت آنها باید با توجه به منطق نظری و ویژگی ابزار بررسی شود.

در SmartPLS نیز بارهای بیرونی، پایایی ترکیبی، روایی همگرا و روایی واگرا بررسی می شوند. شاخص هایی مثل AVE، CR و معیارهای مربوط به تمایز سازه ها در همین بخش گزارش می شوند.

هدف این مرحله این است که پژوهشگر مطمئن شود هر سازه با مجموعه مناسبی از گویه ها سنجیده شده و تفکیک مفهومی میان متغیرهای مدل حفظ شده است.

آزمون مدل ساختاری و فرضیه های پژوهش

بعد از تایید مدل اندازه گیری، روابط میان سازه ها بررسی می شوند. همان فرضیه هایی که در فصل اول یا پروپوزال نوشته شده اند، در این مرحله با ضرایب مسیر و شاخص های آماری آزمون می شوند.

در مدل های ساده، چند رابطه مستقیم بررسی می شود. در مدل های میانجی، اثر مستقیم و غیرمستقیم همزمان تحلیل می شوند و در مدل های تعدیل گری، تغییر شدت رابطه در شرایط مختلف بررسی می شود.

در AMOS، ضرایب مسیر، معناداری و شاخص های برازش مدل ساختاری اهمیت دارند و در SmartPLS نیز ضرایب مسیر، t-value، p-value، Bootstrap و شاخص های تبیین و پیش بینی گزارش می شوند.

اگر فرضیه میانجی وجود دارد، نتیجه باید بر اساس اثر غیرمستقیم و فاصله اطمینان Bootstrap تفسیر شود. همین شیوه کمک می کند نتیجه پژوهش فقط به یک عدد خلاصه نشود و ساختار واقعی رابطه میان متغیرها دیده شود.

فصل چهارم پایان نامه مدیریت چگونه نوشته می شود؟

فصل چهارم بهتر است از یک ترتیب روشن پیروی کند تا خواننده بتواند مراحل تحلیل را دنبال کند. معمولا ابتدا ویژگی های جمعیت شناختی نمونه گزارش می شوند و بعد آمار توصیفی متغیرها آورده می شود. در ادامه، مدل اندازه گیری بررسی می شود و پس از آن مدل ساختاری و فرضیه های پژوهش گزارش می شوند.

جدول ها باید خلاصه، خوانا و متناسب با متن باشند. هر جدول بهتر است اطلاعاتی را ارائه کند که در همان بخش مورد بحث قرار می گیرد و بعد از جدول هم نتیجه اصلی به زبان روشن توضیح داده شود.

نمودار مدل نهایی نیز بهتر است خوانا طراحی شود و ضرایب مسیر روی آن به شکل واضح دیده شوند. در جلسه دفاع، همین نمودار معمولا یکی از مهم ترین اسلایدهاست و دانشجو باید بتواند با اشاره به آن مسیر اصلی پژوهش را توضیح دهد.

در موسسه ماهان، در پروژه هایی که تحلیل با AMOS یا SmartPLS انجام می شود، فصل چهارم هم بر اساس همان منطق تحلیلی نوشته می شود تا شاخص ها، جداول و فرضیه ها در یک ترتیب طبیعی قرار بگیرند و دانشجو بتواند نتیجه را به راحتی دنبال کند.

نگارش فصل چهارم پایان‌ نامه

فصل پنجم باید از داده های واقعی پژوهش حرکت کند

در فصل پنجم، دانشجو باید نشان دهد نتایج به دست آمده چه معنایی دارند و چگونه با مطالعات قبلی ارتباط پیدا می کنند. هر فرضیه بهتر است جداگانه بررسی شود و یافته آن با پژوهش های مرتبط مقایسه شود.

در رشته مدیریت، تفسیر نتیجه زمانی ارزش بیشتری پیدا می کند که به فضای واقعی سازمان یا بازار مربوط شود. اگر رابطه میان رهبری و عملکرد معنادار بوده، باید مشخص شود این رابطه از نظر مدیریتی چه مفهومی دارد. اگر اعتماد روی وفاداری اثر داشته، بهتر است این نتیجه به رفتار مشتری یا فضای سازمانی همان جامعه متصل شود.

پیشنهادهای کاربردی هم می توانند از همین نتایج ساخته شوند و به مدیران یا تصمیم گیرندگان نشان دهند یافته پژوهش چه کاربردی دارد. چنین پیشنهادهایی معمولا برای استاد و داور جذاب تر هستند، چون ارتباط پژوهش با مسئله واقعی را روشن می کنند.

منابع و نگارش فصل دوم در پایان نامه های مدیریتی

فصل دوم در پایان نامه های مدیریت معمولا حجم زیادی از مقاله های فارسی و انگلیسی را دربر می گیرد و همین موضوع باعث می شود انتخاب منابع و نحوه کنار هم قرار دادن آنها اهمیت زیادی پیدا کند. بهتر است برای هر متغیر، ابتدا تعریف و مبانی نظری بررسی شوند و بعد مطالعاتی که رابطه میان متغیرها را آزمون کرده اند وارد بحث شوند.

مقاله های جدیدتر معمولا برای نشان دادن وضعیت فعلی حوزه پژوهش مفید هستند و منابع کلاسیک برای توضیح نظریه ها و مدل های پایه استفاده می شوند. اگر مدل پژوهش از یک نظریه مشخص گرفته شده، همان نظریه باید در فصل دوم جای روشنی داشته باشد تا فرضیه ها از نظر مفهومی قابل دفاع باشند.

در این مرحله، ابزارهای هوش مصنوعی می توانند برای پیدا کردن چند کلیدواژه یا مرتب کردن یادداشت ها کمک کنند. کیفیت نهایی متن زمانی حفظ می شود که هر منبع از مقاله اصلی بررسی شود و ادعاهای واردشده در پایان نامه با همان منبع هماهنگ باشند. این شیوه از ورود متن های کلی و منابع ضعیف جلوگیری می کند و فصل دوم را به مدل واقعی پژوهش نزدیک تر نگه می دارد.

بازنویسی متن های آماده و یکدست کردن لحن پایان نامه

بعضی دانشجویان بخش هایی از فصل اول یا دوم را از منابع مختلف، پایان نامه های قبلی یا ابزارهای هوش مصنوعی جمع آوری کرده اند و بعد متوجه می شوند زبان فایل در بخش های مختلف یکسان نیست. در چنین شرایطی، بازنویسی بهتر است بر اساس همان مدل پژوهش انجام شود تا هر پاراگراف به متغیرها و سوال اصلی پایان نامه ارتباط داشته باشد.

متن مدیریت معمولا زمانی طبیعی تر خوانده می شود که اصطلاحات تخصصی در جای درست استفاده شوند و جمله ها فقط برای طولانی شدن فصل نوشته نشوند. اگر منبع و موضوع مشخص باشند، بازنویسی هم ساده تر و دانشگاهی تر انجام می شود.

در موسسه ماهان، اگر فایل قبلا نوشته شده باشد، همان نسخه موجود بررسی می شود و بخش هایی که نیاز به بازنویسی، اصلاح منبع یا هماهنگی بیشتر با مدل دارند مشخص می شوند. این کار برای دانشجویی که چند فصل را آماده کرده و فقط می خواهد کیفیت نهایی فایل یکدست شود، کاربرد زیادی دارد.

هزینه انجام پایان نامه مدیریت با پرسشنامه و مدل سازی معادلات ساختاری

هزینه این نوع پایان نامه بر اساس مرحله واقعی پروژه تعیین می شود. پایان نامه ای که از انتخاب موضوع و طراحی مدل شروع می شود، حجم کاری متفاوتی از پروژه ای دارد که پرسشنامه آن توزیع شده و فقط تحلیل AMOS یا SmartPLS و نگارش فصل چهارم باقی مانده است.

تعداد متغیرها، تعداد گویه ها، پیچیدگی مدل، وجود متغیر میانجی یا تعدیل گر، حجم نمونه، وضعیت فایل داده، نوع نرم افزار و تعداد اصلاحات استاد روی هزینه اثر دارند. نگارش فصل چهارم و پنجم، بازنویسی متن، بررسی منابع و آماده سازی دفاع هم می توانند بخش های جداگانه ای از پروژه باشند.

در موسسه ماهان، معمولا پروپوزال، مدل مفهومی، پرسشنامه و در صورت آماده بودن داده ها، فایل SPSS یا Excel بررسی می شوند و بعد حجم کار مشخص می شود. این روش برای دانشجو شفاف تر است، چون هزینه بر اساس همان قسمت هایی تعیین می شود که واقعا باقی مانده اند.

حضور استادان دانشگاهی و متخصصان مدیریت در روند کار

تحلیل یک مدل مدیریتی زمانی ارزش واقعی پیدا می کند که نتیجه آماری با منطق رشته مدیریت هماهنگ باشد. تفسیر یک ضریب مسیر نیاز به فهم مفهوم متغیرها، نظریه و شرایط جامعه پژوهش دارد و همین موضوع باعث می شود حضور متخصص رشته در بعضی مراحل اهمیت بیشتری پیدا کند.

در موسسه ماهان، بسته به گرایش مدیریت و موضوع پژوهش، مدل مفهومی، پرسشنامه، روش تحلیل و بحث نتایج می توانند با نظر استادان دانشگاهی و افراد آشنا با همان حوزه بررسی شوند. برای مثال، پایان نامه مدیریت منابع انسانی از نظر ادبیات و تفسیر با پایان نامه بازاریابی یا مدیریت دولتی تفاوت دارد و همین تفاوت در انتخاب منابع و شیوه بحث نتایج دیده می شود.

این بررسی برای دانشجویانی که استاد راهنما روی مدل، پرسشنامه یا تحلیل کامنت گذاشته هم مفید است، چون اصلاحات می توانند در همان چارچوب تخصصی انجام شوند و مسیر پایان نامه دوباره یکپارچه شود.

آماده سازی پایان نامه مدیریت برای دفاع

بعد از تکمیل فصل چهارم و پنجم، دانشجو وارد مرحله آماده سازی برای دفاع می شود و در پایان نامه های SEM، مدل مفهومی و مدل نهایی بخش مهم ارائه هستند. بهتر است دانشجو بتواند مسیر پژوهش را از انتخاب متغیرها تا نتیجه فرضیه ها با زبان ساده و منظم توضیح دهد.

در پاورپوینت دفاع معمولا عنوان، مسئله، اهداف، مدل مفهومی، روش، جامعه و نمونه، ابزار، تحلیل، مدل اندازه گیری، مدل ساختاری و نتایج اصلی نمایش داده می شوند. جدول های بزرگ بهتر است خلاصه شوند و تمرکز روی شاخص هایی باشد که برای پاسخ به فرضیه ها اهمیت دارند.

تمرین دفاع هم به دانشجو کمک می کند سوال های رایج را از قبل مرور کند. چرا این متغیر انتخاب شد، چرا AMOS یا SmartPLS استفاده شد، حجم نمونه چگونه تعیین شد، روایی و پایایی چگونه بررسی شدند و مهم ترین نتیجه پژوهش چه بود، از سوال هایی هستند که معمولا در جلسه دفاع مطرح می شوند.

اگر پایان نامه در میانه راه مانده است، ادامه کار را به موسسه ماهان بسپار

خیلی از دانشجویان مدیریت زمانی به کمک تخصصی نیاز پیدا می کنند که بخشی از کار را انجام داده اند. ممکن است موضوع و پروپوزال تایید شده باشند، پرسشنامه آماده باشد یا حتی داده ها هم جمع آوری شده باشند. در این وضعیت، بررسی همان فایل های موجود بهترین نقطه شروع است.

اگر مدل مناسب باشد، ادامه کار روی تحلیل انجام می شود. اگر پرسشنامه نیاز به اصلاح داشته باشد، همان بخش بررسی می شود. اگر تحلیل قبلا انجام شده و استاد روی فصل چهارم کامنت گذاشته، Output و فایل داده همراه با نظر استاد بررسی می شوند.

در موسسه ماهان، معمولا ارسال پروپوزال، مدل مفهومی، پرسشنامه و در صورت وجود فایل داده برای بررسی اولیه کافی است و بعد از آن مشخص می شود چه مرحله ای باقی مانده، چه نرم افزاری برای تحلیل مناسب تر است و ادامه کار چگونه باید برنامه ریزی شود.

پایان نامه مدیریت با پرسشنامه و مدل سازی معادلات ساختاری زمانی منظم پیش می رود که مدل مفهومی، ابزار، جامعه آماری، حجم نمونه و روش تحلیل از ابتدا با یکدیگر هماهنگ باشند. این هماهنگی باعث می شود فصل چهارم ساختار روشنی پیدا کند، فصل پنجم بر نتایج واقعی تکیه داشته باشد و دانشجو در جلسه دفاع هم بتواند با تسلط بیشتری درباره پژوهش خودش صحبت کند.

اگر هنوز در مرحله انتخاب موضوع هستید، طراحی مدل و انتخاب پرسشنامه می تواند از همان ابتدا انجام شود. اگر داده ها آماده هستند، بررسی کیفیت فایل و شروع تحلیل اولویت دارد. اگر پایان نامه به مرحله اصلاحات استاد رسیده، همان نسخه موجود می تواند مبنای ادامه کار باشد.

موسسه ماهان می تواند متناسب با مرحله ای که پایان نامه در آن قرار دارد، از طراحی مدل مفهومی و انتخاب پرسشنامه تا تحلیل SPSS، AMOS یا SmartPLS، نگارش فصل چهارم و پنجم، اصلاحات استاد، بررسی منابع، استخراج مقاله و آماده سازی برای دفاع را در یک مسیر هماهنگ پیش ببرد. ارسال پروپوزال و فایل های موجود معمولا برای شروع بررسی کافی است و بعد از آن می توان حجم باقی مانده کار و هزینه را بر اساس وضعیت واقعی پروژه مشخص کرد.